Systemy wykrywające porod - wady i zalety

Każdy hodowca, który choć raz oczekiwał na przyjście na świat źrebięcia doskonale wie, jak długo czeka się na ten moment. Pomijając, że klacz przez 11 miesięcy nosi ciążę, a my możemy tylko snuć domysły co się urodzi, to zdecydowanie najbardziej dłuży się czas tuż przed samym wyźrebieniem. Obawiając się komplikacji (bo nigdy nie wiemy kiedy mogą wystąpić) nie chcemy przegapić momentu, w którym będzie wymagana pomoc. Dodatkowo, każdy z nas, w pełnej ekscytacji, czeka na owoce swoje wielomiesięcznej pracy, jak na Gwiazdkę. Jednak często zapominamy, że jesteśmy tylko ludźmi i nasze możliwości fizyczne są limitowane. Musimy dobrze rozkładać nasze siły, pamiętając, że wyczerpani, po wielu nieprzespanych nocach i tak będziemy mało skuteczni przy ewentualnej potrzebie pomocy. Dlatego też z pomocą przychodzi nam szereg systemów, które pomogą nam monitorować klacz i powiadomią w odpowiednim momencie o rozpoczynającej się akcji. 

Powiedzmy sobie jednak w prost: system idealny i uniwersalny dla każdego - nie istnieje. Dlatego dobór tego najbardziej odpowiedniego nie jest wcale taki łatwy. Musi opiera się w większości na indywidualnych uwarunkowaniach danej stajni, hodowcy czy klaczy. W związku z tym trzeba poznać wszystkie plusy i minusy każdego z systemów. Przedstawiam więc dziś listę tych testowanych przeze mnie wraz z krótką recenzją każdego z nich:

1. Monitoring za pomocą kamer

Moim zdaniem podstawa funkcjonowania stajni hodowlanej. W każdym boksie, szykowanym do wyźrebienia, powinien się pojawić. Tym bardziej, że w obecnych czasach nie jest to już sprzęt drogi. Bardzo ważnym jednak jest dobranie kamery o odpowiednim kącie „widzenia”, bo głowę daję, że za którymś razem, właśnie ten - nie widoczny róg boksu, będzie miejscem narodzin źrebaka.

Zanim zamówi się kamery warto też przemyśleć jakie będą miały źródło zasilania i czy w danym miejscu jesteśmy w stanie je zapewnić.

No i bardzo ważną kwestią jest odpowiedzenie sobie zupełnie szczerze, czy mamy wystarczajaco dobry zasięg. Jeśli dla telefonów jest średni to dla kamer już będzie kiepski. Może więc lepiej wybrać system radiowy? Ale tu z kolei trzeba pamiętać, że każda przeszkoda (ściana, hala, boksy) i zwiększanie odległości między nadajnikiem, a odbiornikiem, będzie zmniejszać szanse na dobry odbiór.

Uważam, że monitoring kamerowy powinien być stosowany jako podstawa, a kolejne systemy być przez niego mimo wszystko wspierane. Budzenie się w nocy, co godzinę, jest bardzo wyczerpujące po kilku dobach, tak więc warto przemyśleć jakie rozwiązanie da nam sygnał do zerknięcia w kamerę, zanim po raz kolejny udamy się do stajni.

2. Birth Alarm

System reagujący na zmianę pozycji klaczy. Większość z nich w wysokiej ciąży, nie leży już płasko na boku. Jest to dla nich nie komfortowe przez ogromny brzuch, tak więc unikają wypoziomowania osi pionowej ciała. Jednak zdecydowana większość przyjmie właśnie tą pozycję, gdy tylko rozpoczną się skurcze parte. Birth Alarm zareaguje na zmianę pozycji i poinformuje nas wysyłając sygnał do bazy lub dzwoniąc na telefon.

Zalety:

• bardzo dużo prawdopodobieństwo wykrycia porodu
• łatwa obsługa z możliwością odwolania alarmu zdalnie (nie musimy iść do klaczy żeby wyłączyć alarm, gdy widzimy, że po prostu jednak udało jej się tak głęboko zasnąć by położyć się na płasko)
• wiele modeli do wyboru:
• działające poprzez fale radiowe (Classic)
• działające poprzez sieć GSM (Lite, Mobile, Premium)
• czujnik na pasie antyobrotowym (Classic, Mobile, Premium)
• czujnik na kantarze (Premium)
• bardzo trwały sprzęt
• nie wymaga ładowania
• zasięg zależny tylko od sieci GSM (Lite, Mobile, Premium)

Wady:

• nie zadziała przy porodach odbywających się na stojąco
• model z czujnikiem montowanym na pasie (wygląda jak pas do lonżowania, zapinany miękkim popręgiem) może być trudny do przyjęcia dla klaczy nie zajeżdżonych. Wtedy zostaje tylko model montowany do kantara.
• może nie być komfortowy dla klaczy bardzo delikatnych. Osobiście nie zdarzyło mi się by klaczy, chodząc długo w pasie się obtarła, ale myślę, że może to dotknąć tych bardziej wrażliwych.
• możliwe fałszywe alarmy, gdy klacz jednak położy się na płasko mimo wysokiej ciąży lub zapniemy pas za lekko i się przemieści, jednak myślę, że lepiej by system dawał znać „za często” niż coś przegapił

3. Sigloo Foaling Alarm

System działający po wszyciu czujnika w dwie wargi sromowe klaczy. Gdy źrebię zacznie się rodzić i pojawi się biały worek, otwierająca się szpara sromowa klaczy oddali od siebie wszyty magnes i korpus czujnika, co wyśle sygnał do bazy i zadzwoni na nasz telefon.

Zalety:

• system jest niezawodny – nie ma opcji, że przegapi poród. Nawet jeśli z jakiś przyczyn część czujnika się zgubi, to i tak zostaniemy o tym poinformowani (oddalenie części czujnika od siebie to dla systemu sygnał porodu)
• prosta obsługa
• zasięg do 1000m z możliwością dołożenia wzmacniaczy sygnału
• możliwość dodawania kolejnych czujników do jednej bazy w celu monitorowania większej ilości klaczy na raz

Wady:

• inwazyjność – wszycie czujnika wymaga ingerencji weterynarza
• alarm odwoływany tylko na bazie – musimy mieć ją pod ręką, a nie w stajni, żeby móc odwołać. Taki fałszywy alarm może się wzbudzić gdy np. klacz będzie intensywnie drapać ogon.

4. Easy Foal

Nowoczesny system, który na podstawie opracowanego algorytmu wykrywa specyficzne ruchy i napięcie ogona, które tuż przed oźrebieniem wykazuje klacz. Czujnik umieszczony jest na ogonie klaczy, za pomocą specjalnych bandaży i po zarejestrowaniu wcześniej wspomnianych zachowań, zadzwoni na telefon wysyłając sygnał z bazy.

Zalety:

• bardzo duże prawdopodobieństwo wykrycia porodu
• komfortowy dla klaczy i nie inwazyjny
• sygnał na telefon dostaniemy wcześniej niż w innych systemach
• łatwy w obsłudze i z możliwością odwołania alarmu zdalnie (nie musimy iść do klaczy żeby wyłączyć alarm gdy widzimy, że nic się nie dzieje, lub jest jeszcze za wcześnie)
• do wyboru model do stajni i na zewnątrz, dzięki czemu możemy monitorować klacz także podczas odległego wypasu
• zasięg do 1000m
• możliwość dodawania kolejnych czujników do jednej bazy w celu monitorowania większej ilości klaczy naraz
• solidne i estetyczne wykonanie

Wady:

• nie umiejętnie założony na ogon czujnik może się zsunąć. Nie należy też przez okres użytkowania pryskać nasady ogona płynami do rozczesywania.
• możliwe fałszywe alarmy, gdy np. klacz będzie intensywnie drapać ogon, jednak myślę, że lepiej by system dawał znać „za często” niż coś przegapił
• nie jest to tani system

5. Predict a foal

Testy, które pozwalają na określenie czasu w jakim najprawdopodobniej dojdzie do rozpoczęcia porodu. Działa na podstawie określania poziomu stężenia wapnia w wydzielinie wymienia (mleko, siara), który gwałtownie wzrasta przed oźrebieniem.

Zalety:

• możemy w przybliżeniu dowiedzieć się z jaką intensywnością obserwować klacz na kamerach
• tani system z aż 15 testami w zestawie
• prosty w obsłudze i wykonaniu testu

Wady:

• nie wskaże nam dokładnego momentu wyźrebienia a jedynie w przybliżeniu