Poród

Konflikt serologiczny u koni to problem dużo częstszy, niż wielu hodowców myśli. Źrebię rodzi się zdrowe, ale po wypiciu siary od matki, jego organizm zaczyna niszczyć własne krwinki czerwone. Źrebięta dotknięte konfliktem są coraz słabsze. Nie ma tu dramatycznych scen walki. Umierają cicho zasypiając. Myślę, że właśnie dlatego skala problemu jest dużo większa niż mówi dokumentacja. Dlatego tak ważnym jest, by szerzyć wiedzę na temat konfliktu wśród hodowców. Jeśli dobrze i za wczasu, go zaopiekujemy mamy ogromne szanse na wyprowadzenie źrebięcia bez żadnych konsekwencji dla niego na przyszłość. Jednak gdy zlekceważymy lub przegapimy temat, to nie wyprowadzimy go nawet na pierwszy spacer... Zapraszam do dzisiejszej pigułki wiedzy na temat konfliktu serologicznego u koni oraz filmowych instrukcji, co możemy zrobić żeby nie pochłonął kolejnego życia niepostrzeżenie.

Bierzemy głęboki oddech i schodzi z nas pierwszy stres… Klacz wyparła źrebię. Na ustach pojawia się uśmiech i radośnie stwierdzamy: „juhuuu... udało się! Jest!”. No i znów zepsuje Wam kolorową idyllę… Jak na ten moment to dopiero klacz wykonała większość pracy. Teraz Wasza kolej! A czy źrebię „jest” to się dopiero okaże… Moment narodzin źrebięcia zawsze jest startem w trudny etap adaptacji i normowania się jego parametrów oraz czynności życiowych. Tu wszystko jest absolutnie indywidualne i zawsze trzeba brać pod uwagę całość sytuacji, a nie wyłącznie chwilowy przebłysk obserwacji. Jednak uważam, że w tym zakresie mamy kilka drogowskazów, którymi powinniśmy się kierować chcąc określić czy wszystko przebiega prawidłowo. Jednocześnie mam dla Was kilka tipów, które stosujemy w mojej hodowli od lat i sprawdziły mi się już w nie jednej sytuacji. Zachęcam do zerknięcia w dzisiejszy blog z wypisanymi najważniejszymi zakresami obsługi źrebięcia po urodzeniu i zaznaczonymi, możliwymi nieprawidłowościami.

Będę powtarzać w nieskończoność - siara to najważniejsze co musi dostać źrebak po urodzeniu! Ona zapewnia odporność źrebięciu, bo bez niej narażone jest na każde najdrobniejsze zakażenie i chorobę. Złapie wszystko i często bardzo szybko wywoła to lawinę nieszczęść. Wierzcie mi – źrebięta chorują szybko, intensywnie i zero – jedynkowo. Farciarze po długiej walce dają jakoś radę w życiu, ale nie rzadko wcale źrebak choruje krótko – a potem już go nie ma. W dzisiejszym blogu opowiadam i pokazuję na filmie: - kiedy będzie nam potrzebna siara zastępcza? - jak stwierdzić czy siara klaczy jest wystarczajaco wartościowa? - jak być pewnym, że źrebię uzyskało odporność od matki? - jaki jest termin ważności zamrożonej siary? - jak zbankować siarę i jak ją rozmrozić? Zapraszam bardzo gorąco bo temat jest niezwykle ważny!

Każdy hodowca, który choć raz oczekiwał na przyjście na świat źrebięcia doskonale wie, jak długo czeka się na ten moment i ile nieprzespanych nocy kosztuje. Często w ferworze ekscytacji zapominamy, że jesteśmy tylko ludźmi i nasze możliwości fizyczne są limitowane. Musimy dobrze rozkładać nasze siły, pamiętając, że wyczerpani, po wielu nieprzespanych nocach i tak będziemy mało skuteczni, przy ewentualnej potrzebie pomocy. Dlatego też z pomocą przychodzi szereg systemów, które wspomogą nas w monitorowaniu klacz i powiadomią w odpowiednim momencie o rozpoczynającej się akcji. Powiedzmy sobie jednak w prost: system idealny i uniwersalny dla każdego - nie istnieje. Dlatego dobór tego najbardziej odpowiedniego, nie jest wcale taki łatwy. Musi opiera się w większości na indywidualnych uwarunkowaniach danej stajni, hodowcy czy klaczy. Dziś biorę więc pod lupę każdy z tych testowanych przeze mnie i wypunktowuję ich wady i zalety.

Jeśli po poprzednim blogu o komplikacjach porodowych, wydawało Wam się, że jedyne co może pójść nie tak przy wyźrebieniu to nieprawidłowe ułożenie płodu, to byliście w ogromnym błędzie. Mam wrażenie, że w mojej hodowli im dalej w las, tym bardziej udowadnia mi ona jak szeroki ma „katalog” w tym zakresie. Z pewnością wynika to u mnie z coraz większej ilości wyźrebień w roku, ale statystyki i tak są nie ubłagane. Dochodzą nawet do 4% wszystkich wyźrebień na świecie. Każdego hodowcę, prędzej czy później dotknie więc jakaś komplikacja i tylko od niego zależy czy będzie na nią przygotowany czy nie. Dlatego dziś trochę więcej o innych przypadkach jakie mogą nas spotkać i co możemy zrobić, by podjąć próbę ratowania źrebięcia, a nierzadko także matki. Jakie sytuacje sprawiają, że przegrywamy w hodowlanej ruletce?

Naturę trochę poniosło w ilości komplikacji jakie mogą wystąpić podczas porodu klaczy. Niby nie występują one często, ale gdy już się pojawią to z przytupem. Najgorsze jest, że mamy tak mało czasu. Brak udzielenia pomocy często kończy się stratą źrebięcia, ale nie rzadko także klaczy. Dlatego tak ważne jest, by bacznie obserwować wysokie ciąże i starać się nie przegapić wyźrebienia. Powiedzmy sobie też szczerze, że niejednokrotnie, do przyjazdu weterynarza, może być już za późno. Dlatego ja sugeruję działać, a decydując się na zaźrebienie klaczy mamy aż 11 miesięcy, by choć trochę nauczyć się jak to robić! Klacz nam nie pomoże, a wręcz nastawcie się na to, że będzie "przeszkadzać". Dlatego w dzisiejszej, pierwszej części bloga o problemach okołoporodowych, trochę o tym co może Was spotkać oraz jak sobie z tym poradzić.

Poród klaczy to zawsze najbardziej wyczekiwany moment w hodowli. Po 11 miesiącach wreszcie przywitamy na świecie wymarzone źrebię. Jest to ekscytująca chwila, która jednak może budzić równie dużo niepewności i obaw. Zdecydowana większość klaczy doskonale wyźrebia się sama i nie potrzebuje żadnej pomocy ze strony człowieka. Zgubnym jest jednak myślenie, że wobec tego hodowca może spać spokojnie. W mojej ocenie, jego obowiązkiem jest pilnowanie wyźrebienia i pozostawanie w pogotowiu. Nigdy nie wiadomo, kiedy przydarzy się właśnie ten wyjątkowy przypadek, gdzie pomoc będzie niezbędna. Akcja właściwego porodu toczy się bardzo szybko, a czas gra tu ogromną rolę. Dlatego warto przygotować się zawczasu i obejrzeć trochę materiałów o tym, co może nas spotkać. Zostawiam tu więc dzisiaj kilka filmów z prawidłowych w przebiegu porodów, które odbyły się w mojej hodowli. Dodaję też do nich drobne opisy, na co warto na zwrócić szczególną uwagę podczas ich oglądania.

Kiedy przychodzi czas na wyźrebienie? U klaczy po ok. 340 dniach od zaźrebienia. To prawie rok przygotowań organizmu to ogromnego wysiłku jakim u klaczy będzie poród, laktacja i wychowanie źrebięcia. W końcowej fazie zarodek przybiera na wadze, nawet do kilograma dziennie. Klacz wykonuje gigantyczną „pracę” swoim ciałem i oddaje wszystko, co zgromadziły jej magazyny, w budowę nowego życia. Hodowca w tym czasie również ma pracę do wykonania. Musi postarać się zapewnić klaczy odpowiednie żywienie, przestrzeń, zabiegi pielęgnacyjne czy badania kontrolne. Niejednokrotnie tak się zapętla w codziennej rutynie swoich obowiązków, że zapomina o bardzo ważnej kwestii: trzeba przygotować się do przyjęcia na świat owoców swojej pracy. Często słyszę „jaki kantar wybrać dla przyszłego źrebięcia”, zamiast „jaką siarę mieć w pogotowiu przy porodzie”. Dlatego kolejnym tematem na blogu nie będzie sam poród, a jak się do niego przygotować.

Temat hodowli koni jest bardzo szeroki, ale w związku z tym, że to pierwszy wpis na tym blogu postaram się go jakoś usystematyzować. Dlatego też rozpocznę moje wpisy od tego co za chwilę nas czeka, czyli rozpoczęcia sezonu wyźrebień. Chronologia w tym żadna, bo powinnam opowiedzieć najpierw o przygotowaniu klaczy do krycia, samej stanówce czy prowadzeniu ciąży klaczy. Ale hodowca czasu nie ma na czytanie opowieści o powstaniu galaktyki, a w niej klaczy i ogiera. Źrebaki cisną się na świat już od początku roku dlatego w pierwszej kolejności dodaję trochę o objawach zwiastujących zbliżający się poród klaczy. Mam nadzieję, że zdjęcia i film dodatkowo zwizualizują owe symptomy młodym hodowcom, a tych bardziej doświadczonych zapraszam do porównania czy macie podobne do mnie obserwacje.