Konflikt serologiczny klaczy ze źrebięciem

Konflikt serologiczny u koni to problem dużo częstszy, niż wielu hodowców myśli. Źrebię rodzi się zdrowe, ale po wypiciu siary od matki, jego organizm zaczyna niszczyć własne krwinki czerwone. Źrebięta dotknięte konfliktem są coraz słabsze. Nie ma tu dramatycznych scen walki. Umierają cicho zasypiając. Myślę, że właśnie dlatego skala problemu jest dużo większa niż mówi dokumentacja. Bo ilu mamy hodowców, którzy po znalezieniu rano martwego źrebaka, będą robić testy aż nie znajdą przyczyny?

Konflikt u koni wynika z niezgodności genotypu matki i ojca. Możecie znać ten termin z występowania u ludzi. Jednak tu dotyczy Rh. Jego niezgodność u rodziców spowoduje wytwarzanie w krwi matki przeciwciał, które będę niszczyć ciałka krwi dziecka już w życiu płodowym. U koni jednak, w związku z inną budową łożyska, problem ten nie ma wpływu na ciążę. Ujawni się dopiero wtedy, gdy źrebię zacznie pić siarę od matki, która zawierać będzie te przeciwciała. Dotyczy głównie antygenów Aa i Qa, a w związku z tym, że wyróżniamy 30 typogenów grup krwi to daje nam aż 400000 możliwych kombinacji. Wydaje się wręcz nie realne, by mieć tyle „szczęścia” aby go trafić. A jednak… Statystyki mówią o 2% zgonów źrebiąt, ale tak jak wspomniałam wcześniej – wydaje mi się to nadal zaniżoną wartością.

fot. Dojenie klaczy 

Źrebię początkowo nie odbiega od normy. Jest żywe, chętne do życia, wszystkie fizjologiczne funkcje są bez zarzutu, a do wymienia wstaje ochoczo. Jednak z każdym kolejnym łykiem siary zaczyna słabnąć. Dzieje się tak ze względu na lawinowe niszczenie czerwonych krwinek przez przeciwciała wytworzone przez matkę, co doprowadza do coraz większego upośledzenia transportu tlenu w organizmie źrebaka.

fot. Matka odizolowana w drugim boksie z przegrodą umożliwiającą jej kontakt z dzieckiem. Źrebię z towarzyszem w postaci dużego pluszaka :)

Najbardziej charakterystycznym objawem jest zażółcenie błon śluzowych, które widać przykładowo w oku czy na dziąsłach. Taki stan jest podstawą do natychmiastowego wezwania weterynarza. Źrebię musi zostać niezwłocznie odizolowane od wymienia matki. Najprawdopodobniej zostanie podjęte podanie surowicy, przetoczenie krwi i cała procedura ratunkowa, gdyż na szali będzie leżeć już bardzo wątłe, życie źrebaka. Czas ma tu ogromne znaczenie!

fot. Żółte błony śluzowy w oku

Czy możemy coś zrobić wcześniej? Tak! Jeśli mamy klacz z historią konfliktu wartu zbadać jej krew przed porodem. Laboratorium w Poznaniu wykonuje testy na obecność tych „szkodliwych” przeciwciał w jej krwi. Jednak badania te nie gwarantują 100% pewności, o ile nie okażą się pozytywne. Jeśli przeciwciała zostaną wykryte, to konflikt z dużą pewnością wystąpi. Jednak jeśli nie, to takiej gwarancji nie mamy, gdyż mogą się one wytworzyć dopiero na chwile przed porodem. Fizycznie nie jesteśmy w stanie wykonywać ich przecież co godzinę…

fot. Żółte błony śluzowe w pysku

Jeśli dowiemy się, że konflikt wystąpi u naszej klaczy, albo też szybko go zauważymy, mamy ogromne szanse wyciągnąć z niego źrebię. W dodatku nie powodując u niego żadnych konsekwencji na przyszłość. Trzeba się tylko trochę do tego przygotować i zbudować sobie za wczasu scenariusz. Dlatego tak ważne jest szerzenie informacji o nim i budowanie świadomości w hodowcach.

fot. Kinga Wnuk - Karmienie źrebaka siarą zastępczą z butelki. Matka odizolowana w drugim boksie z przegrodą umożliwiającą jej kontakt z dzieckiem.